Δευτέρα, 10 Απριλίου 2017

ΗΛΙΟΣΠΟΡΟΣ. ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ. ΚΟΣΤΟΣ-ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ

Ελαιούχο φυτό.
Προέλευσης από τις Ανατολικές χώρες των U. S. A. .

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ


-          Ριζικό σύστημα πυκνό με γερές ρίζες που μπορεί να φθάσουν στο 1,5 m βάθος.
-          Το κυρίως ριζικό σύστημα αναπτύσσεται στα 40 με 50 cm.
-          Λουλούδι σε δίσκο που περιέχει 1800 με 2500 άνθη.
-          Διάρκεια ανθίσεως: 8-10 ημέρες στον δίσκο και διάρκεια 15-18 ημέρες στο σύνολο του αγρού.
-          Γονιμοποίησης: Σταυρογονιμοποίηση με τη βοήθεια εντόμων και ανέμου.
-          Σπόρος: Ελαιούχος με πολύ μεγάλη περιεκτικότητα σε λάδι.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ

-          Το φυτό κάνει τον κύκλο του από την άνοιξη μέχρι το καλοκαίρι.
-          Έχει πλούσιο ριζικό σύστημα και πολύ καλή αντοχή στην ξηρασία.
-          Εφ’όσον υπάρχει η δυνατότητα αρδεύσεως απαραίτητο είναι ένα πότισμα 20ημέρες περίπου μετά το δέσιμο των ανθέων .
-          Σπέρνεται: Μάρτιο – Απρίλιο με πνευματική μηχανή όταν η εξωτερική θερμοκρασία φθάσει στους 10ο   C.
-          Αποστάσεις σποράς: 75 cm  επί   20 cm – βάθος σποράς 3- 4 cm.
-          Ανθίζει: Ιούνιο – Ιούλιο.
-          Συλλέγεται: Αύγουστο – Σεπτέμβριο.
 
ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ

-          Η καλλιέργεια του είναι ξερική ή ποτιστική.
-          Ο Ηλιόσπορος σπέρνεται   την άνοιξη Μάρτιο – Απρίλιο όταν η θερμοκρασία φθάσει στους 10ο C. Άρα πριν από το καλαμπόκι.
-          Χρησιμοποιούμε πνευματική μηχανή με αποστάσεις 50 cm μεταξύ των σειρών και 0,30- 0,35 cm επί σειράς ήτοι 6.000 φυτά το στρέμμα περίπου – βάθος σποράς 3- 4 cm.
-          Ζιζανιοκτονία: προφυτρωτικά .
-          Λίπανσης:
      1. Βασικό λίπασμα: χρησιμοποιούμε 6 μονάδες φώσφορο μόνο.
      2. Επιφανειακό λίπασμα στα 3-4 φύλλα 10 μονάδες άζωτο.
-          Ρίχνει   μπόι:   Απρίλιο – Μάιο.
-          Ανθίζει: Ιούνιο – Ιούλιο.
-          Συλλέγεται:   Αύγουστο – Σεπτέμβριο.
-          Εφόσον έχουμε νερό το ποτίζουμε απαραιτήτως 20ημέρες μετά την ανθοφορία.
Η Συλλογή γίνεται κανονικά με κομπίνα.
- Η παραγωγή για τα μεν ξερικά μπορεί να φθάσει τα 280- 300 kg το στρέμμα, ενώ στα ποτιστικά είναι σχεδόν διπλάσια.
- Τα υπολλοίματα που μένουν στο χωράφι αποτελούν μια πολύ καλή οργανική ουσία που με ένα βαθύ όργωμα μπορούν να καλυτερεύσουν πολύ το χωράφι.
Αυτό σημαίνει ότι η καλλιέργεια Ηλιόσπορου ενδείκνυται για αμειψισπορά . Μην ξεχνάτε η αμειψισπορά είναι μια τεχνική που μας αυξάνει την παραγωγή, μας καλυτερεύει το χωράφι ενώ παράλληλα μειώνουμε το λίπασμα που χρησιμοποιούμε ήτοι: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΕΞΟΔΩΝ - ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ
 ΠΟΙΚΙΛΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ
          AMLETO:Υβρίδιο πολύ παραγωγικό. Μετρίου αναστήματος. - Δεν πλαγιάζει.
 Ζιζανιοκτονία:Για τα πλατύφυλλα με GRAN STAR όταν το φυτό έχει από 3 έως 6 φύλλα.  Για τα στενόφυλλα με FUSILADE ή άλλο ανάλογο σκεύασμα.
             
           HERCULES:Υβρίδιο πολύ παραγωγικό.Το 2009 η παραγωγή του σε ξηρικά χωράφια έφτασε τα  300 kg το στρέμμα ενώ σε ποτιστικά τα 500kg το στρέμμα. Υβρίδιο μετρίου αναστήματος. - Δεν πλαγιάζει.
Ζιζανιοκτονία: Για τα στενόφυλλα με FUSILADE ή άλλο ανάλογο σκεύασμα.http://www.zouliamis.gr
Η καλλιέργεια του ηλίανθου στην Ελλάδα είναι αναπτυσσόμενη και, όπως είναι φυσικό, οι παραγωγοί έχουν αρκετές απορίες σχετικά με τη διαχείριση της καλλιέργειας. Η Syngenta είναι πρωτοπόρος στη γνώση της καλλιέργειας και οι ειδικευμένοι γεωπόνοι της προσφέρουν τις υπηρεσίες τους με στόχο την ανάπτυξη της καλλιέργειας.

Εποχή σποράς

Η σπορά γίνεται νωρίς την άνοιξη και όταν η θερμοκρασία εδάφους σταθεροποιηθεί στους 80° C. Με την πρώιμη σπορά αυξάνονται οι στρεμματικές αποδόσεις και η ελαιοπεριεκτικότητα του σπόρου. Επίσης δίνεται η δυνατότητα στο φυτό να αξιοποιήσει τις βροχές Μαΐου - Ιουνίου μια που το κρίσιμο στάδιο για την παραγωγή του ηλίανθου είναι το τελείωμα της ανθοφορίας. Η κατάλληλη εποχή σποράς είναι το διάστημα 15 Μαρτίου - 15 Απριλίου, ανάλογα βέβαια με την περιοχή.

Τρόπος σποράς
Η σπορά γίνεται γραμμικά με πνευματικές μηχανές. Οι αποστάσεις μεταξύ των γραμμών είναι 75 cm και επί της γραμμής σποράς 20 - 22 cm για γόνιμα - ποτιστικά χωράφια και 25 cm για πιο φτωχά και αδύνατα ξηρικά χωράφια.
Αριθμός επιθυμητών φυτών ανά στρέμμα:
για ξηρική καλλιέργεια 4.500 - 5.000 φυτά στο στρέμμα και
για ποτιστική καλλιέργεια 5.500 - 6.000 φυτά στο στρέμμα

Ποσότητα σπόρου: 350 - 500 gr / στρέμμα
Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ένας σάκος 150.000 σπόρων καλύπτει περίπου 22 - 28 στρέμματα.
Λίπανση
Τα θρεπτικά στοιχεία που δίνονται με τη λίπανση, είναι κυρίως το άζωτο που βοηθάει στην ανάπτυξη του ηλίανθου και ο φώσφορος που επηρεάζει την παραγωγή και την περιεκτικότητα του σπόρου σε λάδι. Λίπανση με κάλιο απαιτείται σε εδάφη όπου λείπει και κυρίως σε ελαφριά χωράφια.
Σύμφωνα με την πρακτική που εφαρμόζεται στις Ελληνικές συνθήκες, μία ισορροπημένη λίπανση με 10 μονάδες αζώτου, φωσφόρου και καλίου προσφέρει επαρκή θρέψη στα φυτά. Σε ποτιστικές καλλιέργειες η συνολική ποσότητα αζώτου μπορεί να φθάσει μέχρι τις 15 μονάδες. Το κάλιο είναι απαραίτητο να εφαρμοσθεί σε περιπτώσεις εδαφών με έλλειψη στο στοιχείο αυτό.
Τέλος, το βόριο είναι το σημαντικότερο ιχνοστοιχείο για την καλλιέργεια του ηλίανθου, καθώς η έλλειψή του μπορεί να έχει επιπτώσεις στην τελική παραγωγή ιδιαίτερα σε φτωχά εδάφη με έλλειψη ασβεστίου.
Αμειψισπορά
Η αμειψισπορά στον ηλίανθο είναι απαραίτητη για πολλούς λόγους. Πρώτα από όλα η καλλιέργεια του ηλίανθου για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ευνοεί την ανάπτυξη ασθενειών αλλά και παρασίτων όπως η οροβάγχη με αποτέλεσμα την μείωση των αποδόσεων. Επίσης η πιθανή ύπαρξη φυτών εθελοντών στον ηλίανθο δημιουργεί προβλήματα με την καταπολέμησή τους, με αποτέλεσμα την πιθανή μείωση παραγωγής. Για όλους τους παραπάνω λόγους συνιστάται η εναλλαγή του ηλίανθου κυρίως με σιτηρά. Το σιτάρι μάλιστα που διαδέχεται τον ηλίανθο ευνοείται τα μέγιστα σε αποδόσεις.
Εδάφη
Ο ηλίανθος μπορεί να ευδοκιμήσει σε όλων των ειδών τα εδάφη. Τα βαθιά και καλά στραγγιζόμενα εδάφη δίνουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Σε φτωχά ξηρικά χωράφια, το νερό στη διάρκεια της άνοιξης είναι ο πιο κρίσιμος παράγοντας. Σε γερά χωράφια πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική ποσότητα αζώτου γιατί υπάρχει κίνδυνος πλαγιάσματος των φυτών.
Ανάγκες σε νερό
Στο στάδιο του φυτρώματος είναι απαραίτητη η υγρασία του εδάφους για ομοιόμορφο και άριστο φύτρωμα. Το κρίσιμο στάδιο αναγκών της καλλιέργειας σε νερό είναι η περίοδος της ανθοφορίας και του γεμίσματος της πίτας.
Έλεγχος των ζιζανίων
Για την καταπολέμηση των στενόφυλλων και αρκετών πλατύφυλλων ζιζανίων μπορεί να εφαρμοστεί προσπαρτική ή προφυτρωτική ζιζανιοκτονία. Πότισμα ή βροχή βοηθούν στην καλή ενσωμάτωση του ζιζανιοκτόνου. Ειδικότερα για την καταπολέμηση στενόφυλλων ζιζανίων μπορεί να γίνει εφαρμογή μεταφυτρωτικής ζιζανιοκτονίας με ανάλογα σκευάσματα. Η καλλιέργεια παρουσιάζει μεγάλη ευαισθησία στα ορμονικά ζιζανιοκτόνα.
Τελευταία, μία πολύ καλή λύση για τα ζιζάνια αποτελεί ο μεταφυτρωτικός ψεκασμός με Imazamox, αρκεί το υβρίδιο ηλίανθου να έχει αντοχή στο συγκεκριμένο ζιζανιοκτόνο, όπως οι περιπτώσεις των υβριδίων Sanay MR, NK Neoma, NK Alego και Tristan.
Εχθροί - Ασθένειες
Ένα από τα προβλήματα που μπορούν να παρουσιαστούν στον ηλίανθο είναι το παράσιτο της οροβάγχης (Orobanche cumana, Orobanche ramosa), το οποίο αντιμετωπίζεται με τη χρήση ανθεκτικών υβριδίων.
Η νέα τεχνολογία Clearfield επιτρέπει σε υβρίδια με γενετική αντοχή στη δραστική Imazamox, να ψεκασθούν και να καταπολεμηθεί η οροβάγχη.
Άλλη συνηθισμένη ασθένεια του ηλίανθου είναι ο περονόσπορος (downy mildew) ο οποίος αντιμετωπίζεται επίσης με χρήση ανθεκτικών υβριδίων.
Η καραφατμέ και ο σιδηροσκώληκας κάποιες χρονιές μπορεί να προκαλέσουν απώλειες φυτών. Το πρόβλημα αντιμετωπίζεται είτε με την χρήση επενδυμένου σπόρου είτε με την εφαρμογή κοκώδους εντομοκτόνου στο έδαφος. Σε περίπτωση που η καλλιέργεια δεν είναι συγκεντρωμένη μπορεί να παρατηρηθούν κάποιες ζημιές από πτηνά.
Περονόσπορος του Ηλίανθου (Plasmopara Holstedii)
Οταν τα φυτά ηλιάνθου έχουν προσβληθεί με περονόσπορο τα συμπτώματα τα οποία παρατηρούμε είναι:
Φυτά που παραμένουν κοντά
Η απόσταση μεταξύ των φύλλων είναι μικρή
Στα φύλλα παρατηρούμε χλωρωτικές κηλίδες

Η προσβολή μπορεί να αρχίσει από τον προσβεβλημένο σπόρο ή από τα φυτικά υπολείματα στο χωράφι. Τα σπόρια του μήκυτα μπορούν να επιβιώσουν από 6 έως 8 χρόνια.
Τα σοβαρότερα συμπτώματα μπορεί να αναπτυχθούν αν ο καιρός είναι βροχερός στις επόμενες βδομάδες από την σπορά.
Υπάρχει γενετική ανθεκτικότητα των φυτών του ηλίανθου στις περισσότερες φυλές του μήκυτα, όμως, το παθογόνο μπορεί εύκολα να αναπτύξει νέες φυλές, κι έτσι να «σπάσει» η ανθεκτικότητα του ηλίανθου.
Αγρονομικά μια πενταετής εναλλαγή, μπορεί να βοηθήσει ώστε να μειωθεί ο αριθμός των σπορίων του εδάφους.
Να επισημάνουμε βέβαια, και ότι πολλά από τα ζιζάνια είναι ξενιστές του παθογόνου, κι επομένως επιβάλεται καλή και κυρίως αν είναι δυνατόν νωρίς προφυτρωτική ζιζανιοκτονία, ώστε να μειωθεί η ένταση της προσβολής.
Η επένδυση του σπόρου με Metalaxyl – M (Apron ή Maxim XL), προστατεύει το φυτό ενάντια στην προσβολή.
Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί δευτερογενής προσβολή της οποίας τα συμπτώματα μπορεί να είναι:
Μικρές κίτρινες κηλίδες στα φύλλα και λευκό επίχρισμα στην κάτω επιφάνεια
Πιο σπάνια, μπορεί να υπάρχουν συμπτώματα στον κύριο κορμό, αλλά δεν παρατηρούνται καθυστερημένα φυτά.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτές οι δευτερογενείς προσβολές δεν προκαλούν μείωση στην παραγωγή.
Την χρονιά που πέρασε (2012), όπου παρατηρήθηκαν σοβαρές προσβολές περονόσπορου, τα υβρίδια της Syngenta έκαναν τη διαφορά, και οι παραγωγοί κέρδισαν ακόμη ένα πλεονέκτημα από τα υβρίδια μας.
Αλωνισμός
Χρησιμοποιούνται οι συμβατικές αλωνιστικές μηχανές σταριού - καλαμποκιού με απαραίτητη την προσθήκη κατάλληλου μαχαιριού για τον αλωνισμό του ηλίανθου. Η συγκομιδή - αλωνισμός πρακτικά γίνεται όταν τουλάχιστον τα 2/3 των φύλλων από τη βάση έχουν ξηραθεί και το πίσω μέρος του κεφαλιού έχει αλλάξει χρώμα προς το καστανοκίτρινο. Η συνιστώμενη υγρασία αλωνισμού είναι 9%.http://www.syngenta.com
Ηλίανθος
συγγραφέας: Αναστασιάδης Ι. Άνθιμος
έτος έκδοσης: 2012
σελίδες: 196
εικόνες: 88
διαστάσεις: 17x24 cm
εκδόσεις ΑγροΤύπος
ISBN: 978-960-7667-45-8 
Το βιβλίο απευθύνεται στους καλλιεργητές ηλίανθου, στους γεωπόνους, φοιτητές και κάθε ενδιαφερόμενο για τη σημαντική αυτή καλλιέργεια, η οποία επεκτείνεται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας ως ενεργειακή (παραγωγή βιοντήζελ). Τα σπουδαιότερα θέματα που καλύπτονται στο βιβλίο είναι τα εξής:
Η ιστορία και οικονομική σημασία του φυτού με την πορεία εξέλιξης της καλλιέργειας στη χώρα μας, στην Ευρώπη και παγκόσμια.
Βοτανική περιγραφή του φυτού (ριζικό σύστημα, βλαστός, φύλλα, ταξιανθία, άνθη, καρπός) με εκτενή περιγραφή της διαδικασίας επικονίασης και γονιμοποίησης των ανθέων.
Η φυσιολογία του ηλίανθου με περιγραφή των σταδίων ανάπτυξής του και των συνθηκών που την επηρεάζουν.
Η καλλιεργητική τεχνική, η παρουσίαση της οποίας καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου. Καλύπτονται θέματα αμειψισποράς, προετοιμασίας του εδάφους, επιλογής του υβριδίου, σποράς, φυτρώματος κ.λπ. Πιο εκτενής αναφορά γίνεται για τη θρέψη, τη λίπανση, τη ζιζανιοκτονία και την άρδευση για τα οποία παρέχονται λεπτομερείς συστάσεις με βάση τις τελευταίες εξελίξεις.
Οι εχθροί και οι ασθένειες του ηλίανθου, καθώς και τα φυσικά φαινόμενα που μπορεί να τον επηρεάσουν.
Η συγκομιδή (εποχή, διαδικασία, απώλειες), ξήρανση και αποθήκευση του ηλίανθου.
Οι χρήσεις του ηλίανθου, ιδιαίτερα οι τύποι και η διατροφική αξία του ηλιέλαιου και του ηλιόσπορου. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην παραγωγή βιοντήζελ και στη χρήση του ηλιάλευρου ως ζωοτροφής.
Η οικονομικότητα και τα πλεονεκτήματα της καλλιέργειας του ηλίανθου.http://www.agrotypos.gr
Οι τιμές 
συμβολαίων που διεκδικούσαν οι παραγωγοί, δηλαδή στα 40 λεπτά/κιλό, φαίνεται ότι επικράτησαν τελικά για την φετινή σεζόν, σύμφωνα με όσα αναφέρουν στον ΑγροΤύπο παράγοντες της αγοράς. Μπορεί η σπορά του ηλίανθου να ξεκινάει το Μάρτιο, όμως οι τιμές των συμβολαίων που «κλείνουν» οι βιομηχανίες με τους παραγωγούς ανακοινώνονται αυτή την περίοδο ώστε και οι καλλιεργητές να είναι σε θέση να διαμορφώσουν το καλλιεργητικό τους πλάνο. Να σημειωθεί επίσης ότι τόσο παράγοντες της αγοράς όσο και μερίδα παραγωγών συμφωνούν επίσης ότι τη νέα καλλιεργητική χρονιά, η καλλιέργεια ηλίανθου θα αυξηθεί στρεμματικά στην χώρα μας και δεν αποκλείεται να ξεπεράσει τα 1.000.000 στρέμματα (αύξηση 30% περίπου σε σχέση με το 2012). Στον αντίποδα η ελαιοκράμβη σημειώνει μείωση στα καλλιεργημένα στρέμματα (δεν θα ξεπεράσουν τα 60.000 ενώ πέρσι είχαν καλλιεργηθεί 100.000).
Να σημειωθεί ότι πέρσι οι παραγωγοί υπέγραψαν συμβόλαια στα 35 λεπτά/κιλό αλλά τελικά έφθασαν να πουλούν στα 40 λεπτά/κιλό. Όσο είναι δηλαδή σήμερα η κατώτατη τιμή των πρώτων συμβολαίων. Οι τάσεις είναι σαφώς αυξητικές αναφέρουν στον ΑγροΤύπο άνθρωποι της αγοράς. Σύμφωνα με τους ίδιους, φέτος προβλέπεται να έχουμε αύξηση και στην καλλιέργεια. «Ειδικότερα, επειδή το πετρέλαιο είναι ακριβό οι αγρότες θα οδηγηθούν σε καλλιέργειες με φθηνό κοστολόγιο όπως ο ηλίανθος. Πέρσι φυτεύτηκαν περίπου 800.000 στρέμματα και φέτος πιστεύουμε ότι μπορούμε να ξεπεράσουμε και τα 1.000.000 στρέμματα», μας αναφέρουν.