Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ Α' ΜΙΣΟ ΤΟΥ 20ΟΥ ΑΙΩΝΑ

Οικία (Γωνία Παρθενίου Βαρδάκα και Παρμενίωνος. Κατεδαφίστηκε. Σήμερα λειττουργεί ως υπαίθριο δημοτικό πάρκιγκ.)  Στέγασε το Δημαρχείο Κατερίνης από το 1930
-στις αρχές της δεκαετίας του `60.
Διοικητική εξέλιξη της Κατερίνης και των γύρω οικισμών....




Του Γιάννη Καζταρίδη*
Δρ φιλόλογος-ιστορικός,  Δ|ντής Β`θμιας Εκπαίδευσης Πιερίας 

Μετά την απελευθέρωση (1912) η Κατερίνη έγινε Δήμος (μέχρι τις 28 Ιουνίου 1918). Τον τότε Δήμο Κατερίνης αποτελούσαν, εκτός από την Κατερίνη, έδρα και πρωτεύουσα του δήμου, οι πλείστοι των οικισμών της κεντρικής, δυτικής και ορεινής Πιερίας, οι εξής: Κατερίνη (πρωτεύουσα) με 5.088 κατ., Αγιάννης με 267, Άνδριανός με 15, Βροντούς με 468, Βρυάζα με 129, Βρωμερή με 348, Δρυάνιστα με 1366, Ζιάζιακον με 508, Καρυές με 68, Καλυβ.  Κονταριώτισσας με 266, Καλυβ. Πιερίας με 15, Κεραμίδι με 216, Κολουκούρι με 109, Κουντουριώτισσα με 395, Κίτρος με 318, Κορυννός με 431, Μηλιά με 670, Μόρνα με 163, Σκουτέρνα με 613, Ζωή με 340, Τάχοβα με 1113 και Χράνη με 85 κατοίκους.

Πληθυσμιακή εξέλιξη
1900
2.070 Χριστιανοί και 600 Μουσουλμάνοι

1914
8000 Κάτοικοι από τους οποίους οι 1000 Μουσουλμάνοι
Παρθένιος Βαρδάκας
1920
6540 Κάτοικοι 
Επίσημες Απογραφές Υπουργείου Εσωτερικών
1928
10.138 Κάτοικοι 
Επίσημες Απογραφές Υπουργείου Εσωτερικών
1940
16.938 Κάτοικοι 
Επίσημες Απογραφές Υπουργείου Εσωτερικών
1951
24.605 Κάτοικοι 
Επίσημες Απογραφές Υπουργείου Εσωτερικών
1961
28.046 Κάτοικοι 
Επίσημες Απογραφές Υπουργείου Εσωτερικών
        Δήμος Κατερίνης μετεξελίσσεται σε κοινότητα. Την Κοινότητα Κατερίνης απαρτίζουν, σαφώς, λιγότεροι οικισμοί, αφού με το νόμο του 1918, πολλά χωριά που ανήκαν από το 1912 μέχρι το 1918 στο Δήμο Κατερίνης, είτε ανεξαρτητοποιούνται διοικητικά και αναγνωρίζονται ως ίδιες κοινότητες είτε ενσωματώνονται στις καινοπαγείς κοινότητες. Στην Κοινότητα Κατερίνης παραμένουν οι εξής οικισμοί: Κατερίνη με 6.540 κατ., Άγιος Ιωάννης με 591, Βρωμερή με 390, Κεραμίδι με 242, Κολοκούρι με 230, Μπατάνη με 57, Σπη με 332 και Χράνη με 84. Σύνολο κοινότητας Κατερίνης 8.406 κάτοικοι.

Κατά το 1929 η Κατερίνη από κοινότητα επανέρχεται στο καθεστώς του Δήμου. Το νέο Δήμο Κατερίνης απαρτίζουν, εκτός από την πρωτεύουσα και την έδρα του δήμου, την Κατερίνη με 10.138 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 1928, και τα χωριά, πολλά από τα οποία συγκροτήθηκαν ή ενδυναμώθηκαν πληθυσμιακά με την προσφυγική πλημμυρίδα των αμέσως προηγούμενων ετών: Άγιος Ιωάννης με 831 κατ., Αλώνια αλώνια Κούκος) με 248, Γανόχωρα (Τουργιά) με 461, Καλύβια Χαράδρου (Καλύβια Μπρατινίστης) με 200, Κεραμίδι με 318, Νεοκαισάρεια (Κολοκούρι) με 520 και Χράνη με 181. Σύνολο Δήμου Κατερίνης 12.901 κάτοικοι.

Στην απογραφή του `40 ο Δήμος Κατερίνης απαρτίζεται με ακόμη μεγαλύτερο αριθμό οικισμών, κυρίως νεοπαγών, και εμφανίζεται πληθυσμιακά πολυπληθέστερος, λόγω της προσφυγικής πλημμυρίδας και των προσφυγικών εγκαταστάσεων των εκ Ρωσίας Ποντίων προσφύγων της περιόδου 1937-1940. Στο Δήμο Κατερίνης ανήκουν, εκτός από την Κατερίνη με 16.938 κατοίκους και ο Άγιος Ιωάννης με 488 κατ., ο Άγιος Ιωάννης όφφις με 716, ο Άγιος Ιωάννης προσφύγων εκ Βουλγαρίας με 369,  ο Άνω Άγιος Ιωάννης με 805, ο Αρωνάς με 390, η Γανόχωρα με 674, τα Καλύβια Χαράδρας με 705, το Κεραμύδι με 459, το Κολοκούρι με 644, η Νεοκαισάρεια με 569, το Νέο Κεραμίδι με 568 και η Χράνη με 410. Σύνολο Δήμου Κατερίνης 23.726 κάτοικοι.

Με τους ίδιους, περίπου, οικισμούς αλλά πληθυσμιακά πολυπληθέστερους, εμφανίζεται ο Δήμος Κατερίνης και στην απογραφή του `51. Στο Δήμο Κατερίνης ανήκουν, εκτός από την Κατερίνη με 24.605 κατοίκους και ο Άγιος Ιωάννης με 465, ο Άγιος Ιωάννης όφφις που μετονομάστηκε σε Νέα Τραπεζούντα με 739, ο Άγιος Ιωάννης προσφύγων εκ Βουλγαρίας ή Νέος Πύργος με 368,  ο Άνω Άγιος Ιωάννης με 841, ο Αρωνάς με 339, η Γανόχωρα με 650, τα Καλύβια Χαράδρας με 623, το Παλαιό Κεραμύδι με 517, το Κολοκούρι με 854, η Νεοκαισάρεια με 859, το Νέο Κεραμίδι με 442 και η Χράνη με 385. Σύνολο Δήμου Κατερίνης 31.687 κάτοικοι.


Δημοτικές εκλογές Κατερίνης, 1929. Εικονίζονται ο Δίκας και στελέχη του συνδυασμού του. Χαρακτηριστικό το σύνθημα στον τοίχο «οι γηγενείς ψηφίζουν Δίκα.»
Μετά την αναγνώριση ως κοινοτήτων πολλών χωριών του Δήμου Κατερίνης κατά τη δεκαετία του `50, κατά την απογραφή του `61 ο Δήμος Κατερίνης εμφανίζεται με λιγότερους οικισμούς. Παραμένουν στο Δήμο, εκτός από την Κατερίνη με 28.046 κατοίκους και τα χωριά: ο Κάτω Άγιος Ιωάννης (προσφύγων εκ Βουλγαρίας ή Νέος Πύργος) με 823,  ο Άνω Άγιος Ιωάννης με 854 κατ., ο Αρωνάς με 582, η Γανόχωρα με 619, το Νέο Κεραμίδι με 544 και η Χράνη με 375. Σύνολο Δήμου Κατερίνης 31.843 κάτοικοι.

Δήμαρχοι Κατερίνης 1929-1959

Εκλεγμένος ή διορισμένος Δήμαρχος
Γέννηση - Θάνατος
Διάρκεια δημαρχιακής θητείας
Σημειώσεις
1879-1957
1929-1933
Λιβαδιώτης. Ο πρώτος Δήμαρχος Κατερίνης από τότε που ξαναέγινε Δήμος.
Δημήτριος Βακάλης ή Βακάλογλου
1900-1989
1933-1934
Μικρασιατικής καταγωγής. Πρώτη θητεία. Εξελέγη αργότερα βουλευτής Πιερίας.
1899-1943
1934-1936
Από τη Φάτσα του Πόντου. Εξελέγη στις εκλογές του 1933. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1943.
1896 - 1944
1937- 1938
Θρακιώτης. Εκτελέστηκε το 1944.
1880-1955
1939-1940
Γηγενής. Υπηρέτησε και ως πρόεδρος της Κοινότητας Κατερίνης, βουλευτής.
1901-;
1941

1942

Από την Ορντού του Πόντου, εκδότης και διευθυντής της εφημερίδας Δολοφονήθηκε από τους αντάρτες κατά τον εμφύλιο πόλεμο.
1888 - 11 Μαΐου 1975
1943
Κοκκινοπλίτης. Εφοριακός υπάλληλος.
1898-1969
1943-44
Ζαγορίσιος. Βουλευτής, υπηρέτησε νωρίτερα και ως πρόεδρος της Κοινότητας.
Ιωάννης Λευίτης(και Ιωάννης Λεβίδης)
1881-1972
1944
Πόντιος. Γεωπόνος.
1870-1964
1945-46
Από την Ορντου του Πόντου, ιατρός
1887-1963
1946-47
Γηγενής, έμπορος
1896-1966
1948-49
Γηγενής. Πρώτη θητεία
1904-1971
1950-1951
Γηγενής, έμπορος
Αριστείδης Νικοδέλλης
1888-1975
1951-1952
Κοκκινοπλίτης. Εφοριακός υπάλληλος
Δημήτριος Βακάλης (ή Βακάλογλου)
1900-1989
1952-54
Δεύτερη θητεία. Υπηρέτησε και ως βουλευτής Πιερίας.
1890-1961
1954-1959
Από τη Φάτσα του Πόντου.